آخرین اخبار : 

علل فقر از منظر امام علی‌(ع)

علل فقر از منظر امام علی‌(ع)

فقر 1

{حضرت[امام علی (ع)] ریشه‌ی این فقر را در امتناع ثروتمندان از دادن حق محرومین می‌داند. محرومیت از حق می‌تواند دامنه‌ی وسیعی داشته باشد، ولی بارزترین آن عدم پرداخت مالیات‌های دینی است که خداوند در مال آنها [تا اینجا ص ۲۳۸ کتاب] برای فقرا معین کرده است. ایشان می‌فرماید:

«ان الله سبحانه تعالی فرض فی اموال الاغنیا اقوات الفقراء، فماجاع فقیر الابما منع به غنی و الله تعالی جده سائلهم عن ذالک». (نهج البلاغه، حکمت ۳۲۰)، خداوند روزی مستمندان را در ثروت توانگران قرار داده و ادایش را واجب گردانیده است. پس اگر بینوایی گرسنه بماند، پس ثروتمندی او را از حقش محروم کرده است و بدانید که خدای متعال آنها را به خاطر این عمل مواخذه خواهد کرد.

دولت به عنوان یکی از مهمترین ثروتمندان جامعه، اگر به این وظیفه عمل نکند در پیشگاه خداوند و مردم مسؤول خواهد بود. ایشان از تکبر و غرور، که موجب غفلت از بینوایان جامعه شود و یا به عذر انجام کارهای مهم، که موجب کوتاهی در رفع محرومیت می‌گردد، بشدت پرهیز می‌دهد (فلا یشغلنک عنهم بطر، فانک لاتعذر بتضییعک التافه لا حکامک الکثیر المهم) و از رو گردانی و روترشی به آنها برحذر می‌دارد، (فلا تشخص همک عنهم، و لا تصعر خدک لهم).

خصوصاً کسانی که فقر و بیچارگی آنها را در چشم دیگران خوار کرده و فقر امان آنها را بریده است (و تفقد امور من لایصل الیک منهم ممن تقتحمه العیون، و تحقره الرجال).
«ففرّغ لاولئک ثقتک من اهل الخشیه و التواضع، فلیرفع الیک امورهم، ثم اعمل فیهم بالاعذار الی الله سبحانه یوم تلقاه، فان هولاء من بین الرّعیه احوج الی[تا اینجا ص ۲۳۹ کتاب] الانصاف من غیرهم، و کل فاعذرالی الله فی تادیه حقه الیه و تعهد اهل الیتم و ذوی الرّقه فی السنّ ممن لاحیله له و لا ینصب للمساله نفسه و ذلک علی الولاه ثقیل و الحق کله ثقیل و قد یخفّفه الله علی اقوام طلبوا العاقبه فصبّروا انفسهم و وثقوا بصدق موعود الله لهم» پس برای رسیدگی به کار آنها فردی خاشع و متواضع برگزین، تا کارها را به تو گزارش کند. با این گروه چنان رفتار کن که به هنگام ملاقات پروردگار، عذرت پذیرفته شده باشد، چرا که از میان مردم، این گروه از همه به احقاق حق محتاجترند.

باید در ادای حق تمام افراد در پیشگاه خداوند عذر و دلیل داشته باشی.

و به امور یتیمان و پیران از کار افتاده، که راه چاره‌ای ندارند و دست نیاز بسوی مردم دراز نمی‌کنند، رسیدگی نمایی. البته این کارها بر زمامداران سخت است، ولی حق همیشه سنگین است، و گاه خداوند آن را به کسانی که طالب عاقبت نیکو هستند، سهل می‌نمایند، کسانی که صبر پیشه ساخته و به وعده‌های خداوند اطمینان دارند.}۱

ارجاعات:
۱ـ کتاب: دولت اسلامی/ نویسنده: مجید سید قریشی/ ناشر: دفتر نشر معارف، قم/ چاپ اول ۱۳۸۷/ صص ۲۳۸ و ۲۳۹ و ۲۴۰

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.