آخرین اخبار : 

دو معیار برای برنامه‌های فرهنگی

دو معیار برای برنامه‌های فرهنگی

معیار فرهنگ

{برنامه‌ریزان فرهنگی و دینی، باید همیشه دو معیار را مد نظر قرار دهند:

نخست آنکه برنامه‌ها، عاری از دل‌زدگی و ملال‌آوری و عدم ایجاد خستگی در مخاطبان باشد (و لا منفرا).

دوم آنکه، با سبک‌شماری، به ظاهر‌سازی بسنده نشود و زمینه‌ی تضیع محتوا فراهم نگردد(ولا مضیعا).

امروزه که امور فرهنگی و تربیتی، پیوند بسیار تنگاتنگی با هنر پیدا کرده است، این دو ویژگی را باید بسیار جدی گرفت. تجارت‌زدگی هنر در جهان معاصر و تغییر فرهنگ مبتنی بر «کلام» به فرهنگی مبتنی بر «تصویر» باعث توجه بیشتر به شکل‌ها و قالبهای جذاب و تهی شدن از محتوا شده است. اگر در ارائه‌ی دین و آموزه‌های آن، این دام عوام‌زدگی و [تا اینجا ص ۲۶۱کتاب] مشتری‌طلبی پای متولیان دینی را نیز بگیرد، آنها را اسیر صیادهای بی‌رحمی خواهد نمود.

نیل پستمن، از کارشناسان مشهور ارتباطات، در کتاب «زندگی در عیش، مردن در خوشی»، با اشاره به خطر زوال فرهنگ در بستر عشرت، ورود دین در چنین دام‌هایی را، باعث تغییر وظیفه‌ی دین از «هدایت»، به «سرگرمی» می‌داند. او می‌گوید:

«در تلویزیون(غرب) حتی مذهب، بدون هر گونه محدودیتی و بدون هرگونه مصلحت‌اندیشی و رعایت حالی و به دور از هرگونه اعتنایی، به عنوان سرگرمی عرضه می‌شود. هر مقوله‌ای از مسایل و اعمال عبادی و مذهبی که مستند به تاریخ یا مربوط به مسایل انسان و دنیای معنا باشند، یا باعث ایجاد رفتار و سلوکی روحانی و غیر عادی شوند، در تلویزیون کم رنگ و چه بسا که اصلاً فاقد رنگ و نور هستند. در یک چنین قطعاتی، واعظ و کشیش است که نت ملودی اصلی را عرضه می‌دارد و خدای مهربان ویلن دوم را می‌نوازد.» (زندگی در عیش ـ مردن در خوشی، نیل پستمن، ص ۲۵۱).
این سخن ایشان از بی‌توجهی به عامل دوم نشأت می گیرد(ولا مضیعا) که واعظان در قالبهایی گرفتار می‌آیند که دین نیز به سرگرمی کاهش می‌یابد و لهو و لعب (که در آموزه‌های دینی مطرود است) دین را به شوی تلویزیونی تقلیل می‌دهد.

همان طور که نماز گاهی تنها به یک عادت تبدیل می‌شود و نمازگزار[تا اینجا ص ۲۶۲ کتاب] بدون توجه به فهم به اجرای آن می‌پردازد، سایر آداب دینی و یا دین پژوهی به یک کار عادی تقلیل می‌یابد و رنگ ایمان از آن زدوده می‌شود و تنها شکلی از آن باقی می‌ماند. نقش هنر را در اخلاق و تربیت نمی‌توان انکار کرد، لکن تعامل این دو با یکدیگر، امری بسیار ظریف و تخصصی است که باید مدیران فرهنگی، با رعایت دو اصل گفته شده، به اجرایی کردن آن بیندیشند.}۱

ارجاعات:
۱ـ نام کتاب: دولت اسلامی/ نویسنده: مجیدسید قریشی/ ناشر: دفتر نشر معارف، قم/ چاپ اول ۱۳۸۷/ صص ۲۶۱،۲۶۲،۲۶۳

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.