آخرین اخبار : 

نظریه بازی‌ها در روابط بین‌الملل

نظریه بازی‌ها در روابط بین‌الملل

بازی

نظریه بازی‌ها

{نظریه بازی‌ها، از مهمترین و کاربردی‌ترین نظریه‌های روابط بین‌الملل در جهان امروز است. این نظریه، در اصل از ریاضیات آمده است، لیکن بعدها در علوم دیگر، به ویژه در علم اقتصاد، علوم سیاسی و روابط بین الملل نیز کاربرد پیدا کرده است. این مقوله را طی چند عنوان به بررسی می‌گذاریم.
تعریف نظریه بازی‌ها

طبق نظریه بازی‌ها، قواعد حاکم بر رفتار کشورها در عرصه بین‌المللی از قواعد بازی‌ها پیروی می‌کند. در این بازی‌ها، هر بازیگر، سعی دارد عاقلانه بیشترین و بهترین نتیجه دلخواه را در جهت تأمین منافع ملی کشورش به دست آورد. این نظریه در واقع، شکل تخصصی و ریاضی شده مدل بازیگر خردمند به عنوان یک تصمیم گیرنده است.[تا اینجا ص ۳۸ کتاب]

هدف از نظریه بازی ها

هدف از نظریه بازی‌ها این است که استراتژی بهینه را برای هر بازیکن، در موقعیت‌های چالش‌آمیز ترسیم کند. منظور از استراتژی بهینه چنان است که در صورت اجرای مکرر، بیشترین امتیاز ممکن و کمترین باخت ممکن را به دنبال دارد. پیش‌فرض این هدف آن است که رقیب دست کم به اندازه ما عاقل است و برای جلوگیری ما از دستیابی به اهدافمان، هر تلاشی بتوانند انجام دهند.

مبانی نظری نظریه بازی‌ها

نظریه بازی‌ها را می‌توان مبتنی بر مبانی زیردانست:
۱٫ آگاهی از قواعد بازی: بازیگران، از قواعد بازی آگاه هستند. آنها می‌دانند که چگونه کسب امتیاز کنند و چگونه آن را از دست می دهند؟ علاوه بر این، آنها از عوامل نیرومندی در بازی آگاهند. به عنوان مثال می‌دانند که داشتن سلاح‌های استراتژیک، میزان بالای وفاق اجتماعی و تولیدات صنعتی در کشور از عوامل نیروبخش است.

۲٫ تعداد و تنوع بازیگران: هر اندازه تعداد بازیگران افزوده شود، به همان میزان بر پیچیدگی موضوع افزوده خواهد شد.

۳٫ برد و باخت وابسته به نوع بازی است: در نظریه بازی‌ها چند نوع بازی مطرح است که عبارتند از:
۳-۱ .بازی با حاصل جمع صفر: برد یکی به منزله باخت دیگری است. کسب امتیاز توسط یک طرف به منزله از دست دادن امتیاز توسط طرف دیگر است. مانند اختلاف امارات عربی متحده با ایران در خصوص جزایر سه گانه خلیج فارس.

۳-۲ .بازی با حاصل جمع غیر صفر (متغیر): تعارض بر سر منافع بازیگران وجود ندارد. اگر یکی امتیازاتی کسب کند دیگری نیز امتیازاتی را کسب کرده است. این نوع بازی همکاری رقبا را طلب می‌کند؛ زیرا بازیگران در برد و باخت موضوع شریک هستند. مانند تلاش قدرت‌های اتمی برای جلوگیری از گسترش سلاح‌های اتمی.

۴٫ بلوف: طرفین بازی همیشه سعی دارند توانایی‌های خود را بیش از آنچه هست نشان دهند.[تا اینجا ص ۳۹ کتاب]

۵٫ دفع افسد به فاسد: بازیگران نمی‌توانند همیشه به انتظار بهترین نتایج بنشینند. در بسیاری از مواقع آنها مجبورند بین بد و بدتر، بد را انتخاب کنند که به آن دفع افسد به فاسد می‌گویند.

انواع بازی

بازی را می‌توان به سه نوع تقسیم کرد:

ـ مهارتی: هر قدر مهارت بازیگر بیشتر باشد احتمال برد اوبیشتراست؛

ـ شانسی: نتیجه بازی به اتفاقات و تصادفات خارج از اراده فرد بستگی دارد؛

ـ راهبردی: اقدام هر یک از بازیگران به اقدام طرف مقابل بستگی دارد.

راهبرد یا استراتژیک یکی از مفاهیم کلیدی در نظریه بازی‌هاست و منظور از آن مجموعه قواعدی است که به طور آشکار، انتخاب هر حرکت بازیکن را با توجه به موقعیت او در جریان بازی مشخص می‌سازد.}۱

ارجاعات:

۱- کتاب: اسلام و روابط بین الملل/ نویسنده: لطفعلی لطیفی پاکده/ ناشر: اداره تربیت آموزش عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در سپاه/ چاپ اول ، پاییز ۱۳۸۷/ صص ۳۸و۳۹و۴۰

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.