آخرین اخبار : 

برتری علم بر عمل ، رابطه علم و عمل در علم اخلاق

برتری علم بر عمل، رابطه علم و عمل

علم و عمل

{علم بدون عمل سودی نمی‌بخشد

علم بدون عمل سودی نمی‌بخشد، همانگونه که عمل بدون علم بهره‌ای نمی‌بخشد؛ لیکن هر دوی آنها از ما خواسته شده است، و هر کدام از آنها دیگری را تقویت می‌نماید.

آنکه علم را، نه برای بکار بستن، بلکه برای آن آموخت که بدان مباهات نماید، و با نیکوییهای دانش و شیوع زیبایی و ارزش آن در میان مردم زشتی اعمال و خصلتهای ناپسند خود را بپوشاند، بی‌تردید همراه و یار ابلیس ملعون می‌باشد و دانش او بار گرانی است بر دوش او و دیگران، و اهل دوزخ از او در رنج خواهند بود. وی نه تنها بار گناهان خویش بلکه بار دیگران را نیز [که گمراهشان نموده است] بر دوش می‌کشد. و شیطانی است در شکل آدمی، به خدا پناه می‌بریم از چنین شخصی.

همچنین کسی که علم را از باب عادت یا ریا و سمعه به همین صورت مردم‌پسندش، بدون هیچ بصیرت و معرفتی فرا گرفته است؛ در واقع چهارپایی است مهار شده و به همان دسته اول ملحق می‌گردد، گر چه زیانش بر بندگان کمتر است.

نشاط آوری علم برای عمل

اما آن کس که در واقع عاقل و فهمیده و خواهان صلاح و سعادت خود در دو جهان است، انسانی است که توجهش به خدا بوده و تنها آنچه را نزد اوست می‌طلبد، و علم اخلاق چنین کسی را مخاطب قرار داده تا او را رشد دهد و به مطلوبش واصل گرداند. چنین فردی باید بداند که هر گاه روزنه‌ای از علم به رویش باز شد، عمل[تا اینجا صفحه ۲۷ کتاب] بدان برای وی آسان و نشاط و رغبتش به آن افزون می‌گردد؛ و هر گاه دانشی را که خداوند به او آموخت به کار بندد، دانسته‌های تازه‌ای را به ارمغان خواهد آورد و بر آگاهیش افزوده می‌گردد. چنانچه در روایات معصومین علیهم اسلام آمده است که هر کس دانسته‌های خود را به کار بندد از آگاهیهای تازه‌ای برخوردار خواهد شد. و لذا عمل وی در حقیقت نوعی علم بوده، مشمول روایات بسیاری است که در بیان فضیلت علم آمده است.

برتری معرفت بر عمل

از طرفی دانش و تعلیم و تعلّم چنین فردی از بهترین اقسام خود بوده نتیجتاً به واسطه علم برانگیزنده بر عمل، و عمل برانگیخته از علم به سعادت کامل می‌رسد؛ و اگر چه علم و عمل هر دو در رسیدن به سعادت کامل نقش دارند، اما برترین آن دو نزد خداوند علم است که به واسطهٔ آن، اولیاء حق بر یکدیگر برتری می‌یابند.

امیرالمومنان علی علیه‌السلام فرمود:

«اندکی از معرفت بهتر از عمل فراوان است، آن دو بسان نیت و عمل می‌باشند که برتری از آن نیت است، و یا مانند جسم و جان هستند و فضیلت از آن جان است.»}۱

ارجاعات:

۱ـ کتاب: سلوک عرفانی در سیره اهل‌بیت علیهم السلام/ نویسنده: عالم ربانی شیخ حسین بحرانی/ مترجم: دکتر علی شیروانی/ انتشارات وثوق، قم/ چاپ دوم ۱۳۹۰/ صص۲۷ و ۲۸

 پیام مدیر سایت ظفرمند


  1. و گفت:

    خیلی خوب بود. خدا قوت

    متشکرم از نظر لطف شما
    در پناه حق

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.