آخرین اخبار : 

احیاء و گسترش حدیث با تلاش امام باقر علیه‌السلام

احیاء و گسترش حدیث با تلاش امام باقر علیه‌السلام

امام باقر

{احیاء و گسترش حدیث با تلاش امام باقر علیه‌السلام

از جمله حوادث تأسف‌بار فرهنگی پس از رحلت پیامبر(ص) ممنوعیت نقل و تدوین حدیث بود که از زمان خلیفه دوم آغاز و تا دوران عمر بن عبدالعزیز ادامه داشت.

عمر بن عبدالعزیز طی بخشنامه‌ای از همه خواست تا احادیث پیامبر(ص) را جمع‌آوری و تدوین کنند تلاش‌هایی از سوی دانشمندان اهل‌سنت در این باره صورت گرفت که متأسفانه احادیث جعلی و اسرائیلیات نیز در این جمع‌آوری رسوخ کرد.

این دو عامل، امام را بر آن داشت تا بیشترین کوشش را صرف احیای حدیث نماید. بخش زیادی از روایات اعتقادی، فقهی، اخلاقی، تفسیری و تاریخی ـ درباره علی علیه السلام و جنگ صفّین ـ از یادگارهای ارزنده آن حضرت است.

جابربن یزید جعفی ـ از شاگردان حضرت ـ می‌گوید: هفتاد هزار حدیث از امام باقر علیه‌السلام شنیدم که همه را از رسول خدا نقل می‌کرد(صحیح مسلم،ج۱، ص۱۰۲) محمدبن مسلم ـ شاگرد دیگر امام ـ سی هزار حدیث از آن بزرگوار نقل کرده است(بحار، ج۴۶، ص۳۲۸؛ مناقب، ج۴، ص۱۹۵).

بدین ترتیب، پس از رکودی صد ساله، شیعه موفق شد به تدوین فرهنگ خود ـ که شامل فقه، تفسیر و اخلاق می‌شد ـ بپردازد.

مبارزه با تحریف

امام در یک اقدام مهم دیگر به پیرایش احادیث موجود و تفکیک احادیث درست از احادیث جعلی پرداخت و یاران و پیروان خود را به حدیث‌شناسی و درایت آن توصیه می‌کرد(معانی الاخبار، ص۱، حدیث۲). و در گام بعدی از پیروان خود می‌خواست احادیثی را که می شنوند ـ هر چند از [تا اینجا صفحه ۱۱۳ کتاب] خود حضرت باشد ـ به کتاب خدا عرضه کنند تا صحت و سقم آن را دریابند(کافی، ج۵، ص۳۰۰).

امام علاوه بر این دو اقدام، خود نیز ـ در موقع لزوم ـ به معرفی احادیث جعلی می‌پرداخت(حیاة الامام محمد الباقر علیه السلام، ج۲، ص۱۸۱-۱۸۲).

تبیین و گسترش فقه اسلامی

تبیین و گسترش فقه اهل‌بیت علیه‌السلام در برابر جریان های فقهی موجود، از دیگر اقدامات امام علیه‌السلام بود. اکثر مباحث مربوط به فقه اسلامی برگرفته از احادیث بود که با ممنوعیت حدیث پس از رحلت پیامبر(ص) ضربهٔ مهلکی بر پیکر آن وارد آمد. امام باقر علیه‌السلام در چنین فضایی فقه ناب محمدی را در بین مردم گسترش داد.

امام علاوه بر سخنان و نظرات فقهی خویش، عالمان و فقیهانی مثل ابان بن تغلب، زرارة بن اعین، محمد بن مسلم، مؤمن طاق، جابر بن یزید جعفی و … را تربیت کرد. ابان بن تغلب بر چنان جایگاهی از فقاهت راه یافته بود که از سوی امام باقر علیه‌السلام مأمور شد در مسجد پیامبر (ص) بر کرسی فقاهت تکیه زند و برای مردم فتوا دهد(معجم الرجال الحدیث ، ج۱، ص۱۴۴).}۱

ارجاعات:

۱ـ کتاب: مروری بر زندگانی پیامبر (ص) و امامان علیهم السلام/ گرد آوری و تنظیم: علی شیخان ثابت/ ناشر: اداره آموزشهای عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در سپاه/ چاپ اول، زمستان۱۳۷۸/صص۱۱۳و۱۱۴

پیام مدیر سایت ظفرمند

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.