آخرین اخبار : 

جسد کریم‌خان زند، آقامحمدخان و رضاشاه پهلوی

جسد کریم‌خان زند، آقامحمدخان و رضاشاه پهلوی

{«بدین سان در ۱۱۹۲-۱۱۹۳/۱۷۷۹ که آقامحمدخان روندی را آغاز کرد که سرانجام همه ایران را فرمانبر او ساخت بیش از آنکه به دنبال هدف‌های تازه باشد در صدد تحقق بخشیدن به هدف‌های پدرش بود؛» Hambly, op. cit., p. 113 محمدحسن‌خان قاجار قُوانلو پیشاپیش عنوان «شاه» داشت و در ۱۷۵۸ در آستلانه ورود به شیراز و غلبه بر کریم‌خان زند و اعاده وحدت کشور در زیر پرچم خود بود که ناگهان ورق برگشت. ناچار به عقب‌نشینی شد و پدرزنش محمدحسین‌خان دَوَلّو به او خیانت کرد و در ۱۷۵۹ پیش از آنکه به قلعه اجدادی قوانلوها در استرآباد برسد به قتل رسید. سرش را بریدند و به نشانه پیروزی برای کریم‌خان به شیراز فرستادند. از این رو آقا‌محمدخان هرگز کریم‌خان را نبخشید و فرمان داد استخوانهای باقی مانده‌اش را از قبر درآوردند و زیر پلکان ورودی کاخش در تهران خاک کردند تا هر روز از روی آنها عبور کند. پدر او را به فرمان کریم‌خان کشته بودند. طرفه آنکه یکی از اولین اقدامات دولتی رضاشاه پس از تاجگذاریش این بود که فرمان داد استخوانهای کریم‌خان را دوباره بیرون آوردند و با تشریفات تمام در شیراز به خاک سپردند.

این اقدام نمادین به معنی تصحیح یک اشتباه بود. ولی در واقعیت امر، رضاشاه می‌خواست بگوید که دوران قاجار فقط یک دوره غصبی بین سلطنت کریم‌خان و پادشاهی پهلوی بود. برای دیدن عکس مشهوری که از این مراسم گرفته شد، از جمله نگاه کنید به: باقر عاقلی، تیمورتاش(تهران: انتشارات جاویدان، ۱۳۷۷ خورشیدی) صفحه ۲۳۳. استخوانها و جمجمه کریم خان در دست مهندس طاهرزاده است. رضاشاه در سمت راست او ایستاده و عبدالحسین‌خان تیمورتاش، وزیر دربار، سمت چپ‌اش. مراسم را تیمورتاش برای معرفی برنامه «انجمن آثار ملی» ترتیب داد.

برای مطالعه مقاله پرمایه‌ای درباره علل و تبعات ایجاد این نهاد به فرمان معمار «ایران نوین» نگاه کنید به:

Talinn Grigor ”Reculrivating Good Taste: The Early Pahlvi Modernists and Their Society for National Heritage,” Iranian Studies 37/1 (March 2004): 17-45

برای آگاهی از شرح مراسم نبش قبر و تدفین مجدد و معنی آنها برای مؤسسان سلسله جدید، نگاه کنید به: همان، به ویژه صفحه ۱۹.}۱

ارجاعات:

۱ـ کتاب: جنگ و صلح در ایران دوره قاجار و پیامدهای آن در گذشته و اکنون/ نویسندگان: پیتر آیوری، لارنس پاتر، منوچهر اسکندری قاجار، ریچارد اسکوفیلد، استفانی کرونین، منصوره اتحادیه(نظام مافی)، گراهام ویلیامسون، علی قیصری، ونسا مارتین، رکسانه فرمانفرماییان/ ترجمه: حسن افشار/ چاپ اول، ۱۳۸۹/ تهران، نشر مرکز/ بخش پی‌نوشت‌ها، صفحه ۷۵


  1. سلام.
    از اینکه به وبلاگ گروه آموزشی زبان موچش سرزدید.بسیار سپاسگزارم.
    براتون آرزوی موفقیت دارم.

    علیکم السلام
    خواهش میکنم
    ما هم از حضورتان در سایت ظفرمند خرسندیم
    مرسی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.