آخرین اخبار : 

اهمیت غذا و تغذیه در اسلام

اهمیت غذا و تغذیه در اسلام

    غذا

در این نوشتار سعی شده است که به اهمیت غذا و تغذیه از دید آیات و روایات اسلامی پرداخته شود .

نخست تعریفی از غذا و تغذیه ارائه می گردد :

«ذا عبارت است از موادی که شناسایی آن ها ادامه حیات را ممکن می سازد .

تغذیه ، عملی است که شروع آن از زمان رسیدن غذا به ابتدای دستگاه گوارش و پایان آن نیز با فراهم سازی برداشت مواد مفید در روده ها همراه می باشد »۱ .

اشاره آیات به منشأ پیدایش بسیاری از مواد و غذاها

خداوند در قرآن کریم به چگونگی پیدایش بسیاری از موادی که یا خودشان مستقیماً غذای انسانها و حیوانات را تشکیل می دهند و یا به صورت غیر مستقیم در پیدایش این مواد غذایی نقش دارند ، اشاره دارد . در بسیاری از آیات به چگونگی نزول باران ، پیدایش چشمه ها و روییدن گیاهان و مزارع و باغ ها و بوستانها و پدید آمدن میوه ها و سبزی ها و … اشاره شده است . برخی از آیات را ذکر می کنیم :

( فَلْیَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ ﴿۲۴﴾

پس انسان باید به خوراک خود بنگرد

أَنَّا صَبَبْنَا الْمَاء صَبًّا ﴿۲۵﴾

که ما آب را به صورت بارشى فرو ریختیم

ثُمَّ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقًّا ﴿۲۶﴾

آنگاه زمین را با شکافتنی [لازم] شکافتیم

فَأَنبَتْنَا فِیهَا حَبًّا ﴿۲۷﴾

پس در آن دانه رویانیدیم

وَعِنَبًا وَقَضْبًا ﴿۲۸﴾

و انگور و سبزی

وَزَیْتُونًا وَنَخْلًا ﴿۲۹﴾

و زیتون و درخت‏خرما

 وَحَدَائِقَ غُلْبًا ﴿۳۰﴾

و باغهاى انبوه

وَفَاکِهَةً وَأَبًّا ﴿۳۱﴾

و میوه و چراگاه

مَّتَاعًا لَّکُمْ وَلِأَنْعَامِکُمْ ﴿۳۲﴾

[تا وسیله] استفاده شما و دامهایتان باشد ) ( از نرم افزار قرآنی « فارسی قرآن » ParsQuran.com / سوره عبس / از آیه ۲۴ تا آیه ۳۲ )

در آیه ای دیگر باز هم به همین مفاهیم اشاره می کند :

( أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْمَاء إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا تَأْکُلُ مِنْهُ أَنْعَامُهُمْ وَأَنفُسُهُمْ أَفَلَا یُبْصِرُونَ ﴿۲۷﴾

آیا ننگریسته‏اند که ما باران را به سوى زمین بایر مى‏رانیم و به وسیله آن کشته‏اى را برمى‏آوریم که دامهایشان و خودشان از آن مى‏خورند مگر نمى‏بینند. ) (نرم افزار قرآنی « فارسی قرآن » ParsQuran.com / سوره سجده / آیه ۲۷ )

 

اهمیت تغذیه

« انسان موجودی است دو ساحتی ، مادی و غیر مادی است که برای زندگی و ادامه حیات در هر دو ساحت نیازمند به تغذیه سالم دارد . این نیاز شامل تمامی افراد بشری حتی پیامبران و اولیاء الهی نیز می باشد :

وَمَا جَعَلْنَاهُمْ جَسَدًا لَّا یَأْکُلُونَ الطَّعَامَ … ﴿۸﴾ ( سوره انبیاء ـ آیه ۸ )

ما آنان را کالبدی قرار ندادیم تا غذا نخورند .

نیاز انسان به آب و غذا ، مهمترین و حیاتی ترین نیاز روزمرّه اوست که از تولد تا زمان مرگ وی را همراهی می کند . … خداوند نیز احساس گرسنگی و تشنگی را در وجود آدمی به امانت گذاشته تا او را وادار سازد برای به دست آوردن غذا و رفع گرسنگی و تشنگی تلاش کند .

امام باقر (ع) فرمود : « خداوند انسان را که میان تهی ( دارای معده ) آفرید و ناگزیر به آب و غذا است » ( اصول کافی ، ج ۶ ، ص ۳۸۷ ) .

… امام رضا (ع) در رساله ذهبیه می فرماید : « فَاِنَّ صَلاحَ البَدنِ وَ قِوامه یَکونُ بِالطَّعامِ وَ الشَّرابِ وَ فِسادُهُ یَکونُ بِهِما » ـ صلاح و سلامتی بدن و پایداری آن و نیز تباهی و بیماری بدن به غذا و نوشیدنی می باشد ( طب و بهداشت « رساله ذهبیه » ص ۱۸۵ ) .

در توضیح این روایت گرانسنگ باید گفت : بدن انسان از دو جهت نیازمند به علت مادّی است ، یکی از جهت پیدایش و رشد ، و دیگری بقا . صلاح بدن یعنی چیزی که بدن را نیکو گرداند و پایداری بدن یعنی چیزی که بدن را نگه می دارد و حفظ می کند . و هر دو علت را باید در خوردنی ها و آشامیدنی ها جستجو نمود ( طب و بهداشت « رساله ذهبیه » ص ۱۸۴ ـ ۱۸۵ ) .

برای تأیید این موضوع به چند شاهد قرآنی اشاره می گردد :

۱ ـ نام گذاری پنجمین سوره قرآن به نام « مائده » ( سفره غذایی ) حاکی از توجه ویژه به این موضوع می باشد .

۲ ـ یکی از صفات خداوند « مُطعِم » ( طعام دهنده ) و رزّاق است . ( وَ هُو یُطعم و لا یُطعَم ـ انعام / ۱۴ ) و ابراهیم خلیل نیز به همین صفت از او یاد کرده است ( والّذی هو یُطعِمُنی وَ یَسقینِ ـ شعراء / ۷۹ ) .

۳ ـ سوگند خداوند به تین و زیتون ( وَالتّین و الزّیتون ـ تین / ۱ ) نوعی احترام و ارزش گذاری به مواد غذایی است .

۴ ـ درخواست مائده و غذا توسط عیسای پیامبر از خداوند ( رَبَّنا أَنزِل عَلَینَا مَائِدَهً مِنَ السَّماَءِ تَکُونُ لَنَا عِیداً لِأَوَّلِنَا وَ آخِرِنَا ـ مائده / ۱۱۴ ) پروردگارا ! از آسمان مائده ای بر ما بفرست ! تا برای اول و آخر ما عیدی باشد .

۵ ـ رفع خستگی و رنجوری توسط حضرت موسی کلیم ( فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَد لَقِینَا مِن سَفَرِنَا هذَا نَصَباً ـ کهف / ۶۲ ) هنگامی که از آنجا گذشتند ، موسی به هم سفرش گفت : غذای ما را بیاور ، که سخت از این سفر خسته شده ایم !

۶ ـ رفع ناتوانی و ضعف و درخواست غذا از خداوند توسط حضرت موسی ، پس از رهایی از چنگال فرعونیان و سرگردانی در بیابان ( فَقَالَ رَبِّ إِنِّی لِمَا أَنزَلتَ إِلَیَّ مِن خَیرٍ فًقِیرٌ ـ قصص / ۲۴ ) پس موسی گفت : پروردگارا ! هر خیر و نیکی بر من فرستی ، به آن نیازمندم !

۷ ـ خداوند بر اهل مکه به دو چیز منّت می نهد ، یکی غذا و دیگری امنیّت ( الّذی اَطعمهُم مِن جُوع و آمَنهم من خوف ـ قریش / ۳ و ۴ ) همان کس که آنان را از گرسنگی نجات داد و از ترس و ناامنی ایمن ساخت » ۲ .

منبع :

کتاب « غذا و تغذیه در آموزه های دینی و یافته های علمی » / نویسنده « مصطفی آخوندی » / تهیه کننده « پژوهشکده تحقیقات اسلامی / نشر « قم : زمزم هدایت / چاپ دوم زمستان ۱۳۸۸ / چاپ سپهر

۱و۲ ـ کتاب « غذا و تغذیه در آموزه های دینی و یافته های علمی » / ۲۱ و ۲۲ و ۲۳


  1. جراح قلب گفت:

    مطلب مفیدی بود . همچنین من به مراجعانم مصرف زیتون را بعد از عمل جراحی باز توصیه می کنم زیرا باعث بهبودی هر چه سریع تر زخم می گردد.

    نظر لطف شماست
    خرسندم از حضورتان در این وبسایت
    از اطلاعاتی که در مورد فواید خوردن زیتون گفتید استفاده بردیم
    بهترینها را برایتان آرزومندیم
    موفق باشید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.